Thursday, December 20, 2007

ആത്മസംഘര്‍ഷങ്ങളുടെ ഒരു ഗസല്‍ സായാഹ്നം

-സുരേഷ് നെല്ലിക്കോട്‌



ഒരു ബുധനാഴ്ച സായാഹ്നം. രാജേന്ദ്ര മേത്ത വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. അന്നു്‌ വൈകിട്ടു്‌ ഇന്ത്യാ സോഷ്യല്‍ സെന്ററില്‍ നടക്കുന്ന ഗസല്‍ സദസ്സിലേക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പായിരുന്നു, അതുവരെ.

.......ഭാരതം വിഭജിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഒന്‍പതു വയസ്സുകാരന്റെ അത്ഭുതങ്ങളുമായി, വിഹ്വലതകളുമായി അദ്ദേഹം വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കപ്പുറത്തേയ്ക്കു് ഓര്‍മ്മയുടെ കുളമ്പടികളില്‍ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പാടി.

യാദോം കാ ഏക് ഝോംകാ ആയാഹംസേ മില്‍നേ ബര്‍സോം ബാദ്‌..

" അമ്പത്തൊന്ന് വര്‍ഷങ്ങള്‍.. എല്ലാം ഇന്നലെയെന്നപോല്‍ ഞാന്‍ ഓര്‍മ്മിക്കുന്നു.‌ നടുക്കുന്ന ഓര്‍മ്മകള്‍! ഒരു രാത്രി പുലരുമ്പോഴേയ്ക്കും സുഹൃത്തുക്കള്‍ ശത്രുക്കളായി. എന്നിട്ടും, എവിടെയോ നേര്‍ത്ത തേങ്ങലുകളുമായി ജാതിക്കും മതത്തിനുമപ്പുറം സഹായഹസ്തങ്ങളുമായി ആരൊക്കെയോ ചിലര്‍! എത്രയോ മൃതശരീരങ്ങള്‍! ചത്തും കൊന്നും നാം വിഭജിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു."

ഊതനിറത്തിലുള്ള കണ്ണടയ്ക്കുള്ളിലൂടെ, അതു പറയുമ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകള്‍ നിറയുന്നത് എനിക്കു കാണാമായിരുന്നു. അല്പമകലെ നീനാ മേത്ത. ഒരു നിഴല്‍ പോലെ രാജേന്ദ്രയെ പിന്തുടരുന്ന ജീവിതസഖി. നീനയില്ലാതെ ഇപ്പോള്‍ രാജേന്ദ്രയില്ല.

ലാഹോറിലെ ബാല്യം. പൊടുന്നനെ വിധിയുടെ ക്രൂരത. ഒമ്പതുവയസ്സില്‍ ജീവിതപ്രാരബ്ധങ്ങളിലേയ്ക്കു വീണ രാജേന്ദ്ര. സന്ത്രാസങ്ങളുടെ കൊടുങ്കാറ്റില്‍ അച്ഛനെ തിരിച്ചു കിട്ടിയതുപോലും ഒരു ഭാഗ്യമായി കരുതുന്നു, രാജേന്ദ്ര.

രാജേന്ദ്ര മേത്തയും നീനാ മേത്തയും. ഇന്ന് അവരുടെ ശ്വാസവേഗങ്ങളില്‍പ്പോലും ഗസലിന്റെ ഈരടികളാണ്‌.

ആസ്വാദനത്തിന്റെ പാരമ്യങ്ങളിലെവിടെയോ ഗസലുകളുടെ വഴി തെറ്റുന്നു.‍ ശുദ്ധസംഗീതത്തിന്റെ സപ്തസിന്ധുക്കളിലെവിടെയോ ഒന്നില്‍ മദ്യം കുത്തിയൊഴുകി. അനശ്വരപ്രേമവും, കാമുകിയുടെ നിസ്സംഗതയും, ഗതകാലനഷ്ടബോധങ്ങളും, അത്ഭുതങ്ങളും വിഹ്വലതകളും നിറഞ്ഞ കുട്ടിക്കാലവും വിട്ട്` ഗസല്‍ സുരോദങ്ങളിലേക്കൊഴുകി. മദ്യത്തിന്റെ മാസ്മരികലോകം.

ആരൊക്കെയോ പാടി.

"ശരാബ് ഇത് നീ ശരീഫാനാ ചീസ് ഹേ...."

എന്നിട്ടും 'മേത്താസ്' (ഗസല്‍ ലോകത്ത് 'മ്യൂസിക്കല്‍ മേത്താസ്' എന്നാണ്‌ ഇവര്‍ അറിയപ്പെടുന്നതു്‌)മദ്യത്തെക്കുറിച്ചു പാടിയില്ല. "അതൊരു സംക്രമമായിരുന്നു. ഒരു ദശാന്തര പ്രാപ്തി. കാലത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികളില്‍ ഏതൊരു കലയ്ക്കും നേരിടേണ്ടി വന്ന അപചയം ആയിരുന്നു, അത്." രാജേന്ദ്ര പറഞ്ഞു.

ആറുപതുകളുടെ മദ്ധ്യം.ബോംബെയിലെ ആകാശവാണിയില്‍ വച്ചു്‌ രണ്ടുപേര്‍ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. രാജേന്ദ്രയും നീനയും. സുഖസൗഭാഗ്യങ്ങളുടെ നടുവില്‍ വളര്‍ന്ന, ഗുജറാത്തി വ്യവസായിയുടെ മകള്‍ - നീന.‍ വിഭജനത്തിന്റെ വിഹ്വലതകളില്‍ സ്വാസ്ഥ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട നിസ്വനായ രാജേന്ദ്ര. പിന്നെ എതിര്‍- പ്പു‍കളായി. തടസ്സങ്ങളായി. അവസാനം പ്രേമം വിജയിച്ചു. അവര്‍ വിവാഹിതരായി.

ആദ്യനാളുകള്‍ പരീക്ഷണങ്ങളുടേതായിരുന്നു. ദിവസങ്ങളെ മണിക്കൂറുകള്‍ കൊണ്ട് അളക്കാന്‍ പറ്റാത്തത്ര തിരക്ക്. ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറില്‍ ഇരുപതും സംഗീതത്തിനായി ഉഴിഞ്ഞു വച്ച നാളുകള്‍. താമസം ഒരു മുസ്ലീം കുടുംബത്തോടൊപ്പം. ഒരു കുളിമുറി പോലും സ്വന്തമായിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സാധു കുടുംബം. തീവ്രപരിശ്രമത്തിന്റെ ഗതിവേഗങ്ങളിലെവിടെയോ , വേദികളിലൊരുമിച്ചു്‌ ഗസലുകള്‍ പാടുന്ന ദമ്പതികളെ ജനം സംശയദൃഷ്ടിയോടെ വീക്ഷിച്ചു. പ്രണയസംഗീതത്തിന്റെ ശീലുകള്‍ അതുവരെ പുരുഷനു മാത്രമായിരുന്നല്ലോ? അത്തരം വേദികളില്‍ യുഗ്മഗാനങ്ങളുമായി രാജനും (അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കള്‍ രാജേന്ദ്രയെ വിളിക്കുന്നതങ്ങനെയാണു്‌) നീനയും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോള്‍ യാഥാസ്ഥിതിക ഖരാനകള്‍ (conservative schools) നെറ്റി ചുളിച്ചു. അവര്‍ വരച്ച വരകള്‍ക്കപ്പുറം കടന്നു്‌ രാജേന്ദ്രയും നീനയും ആരാധകരെ സൃഷ്ടിച്ചു. അങ്ങനെ അനശ്വരപ്രേമത്തിന്റെ ആത്യന്തികവിജയം കൊടികയറി.

പ്രണയപാപത്തിന്റെ തിരകള്‍ അടിച്ചലിഞ്ഞു്‌ ശാന്തമാകുന്ന സായാഹ്നങ്ങള്‍! 'മേത്തകള്‍' അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയായി. ഉപഭൂഖണ്ഡത്തില്‍ ആദ്യത്തെ ഗസല്‍‍ദമ്പതികള്‍ ജ്ഞാനസ്നാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. നീണ്ട സംഗീത സപര്യയിലൂടെ, ത്യാഗങ്ങളിലൂടെസ്വന്തം തിരിച്ചറിവിന്റെ പാതകള്‍ തെരഞ്ഞെടുത്ത മേത്തകള്‍ എല്ലായിടത്തും അംഗീകാരത്തിന്റെ സ്നേഹമുദ്രകള്‍ എറ്റുവാങ്ങി. എല്ലാ സമരങ്ങളും വിജയത്തിലേക്കെന്നു പറഞ്ഞ ഏതോ പഴമൊഴി ഒരിക്കല്‍ കൂടി സാര്‍ത്‍ഥകമായി.

"ഹുസ്ന്‌ പര്‍ ജബ് കഭി ശബാബ് ആയാസാരി ദുനിയാ മേ ഇങ്കിലാബ് ആയാമേരാ ഖത് ഹി ജോ തൂനേ ലോട്ടായാലോഗ് സമഝെ തേരാ ജവാബ് ആയാ..."

(യുവത്വത്തിന്റെ വര്‍‍ണഭംഗി. ഈ ലോകം തന്നെ മാറുകയായിരുന്നു. നീ മടക്കിയ എന്റെ ഓരോ കത്തും നിന്റെ മറുകുറിപ്പുകളാണെന്നാണു്‌ ജനം കരുതിയത്‌)

രാജേന്ദ്രയും നീനയും പാടുകയാണ്‌. ആ ഒരു പാട്ടിനു ശേഷം രാജേന്ദ്ര, സദസ്സിനു്‌ കൂട്ടുകാരെ പരിചയപ്പെടുത്തി.
ഹാര്‍മോണിയം : സംഗീതലോകത്തു് ഖ്യാതിയുടെ ഗിരിശൃംഗങ്ങളിലെത്തിയ, ജയ് പൂര്‍ ഘരാനയിലെ ശങ്കര്‍ ശംഭുജിയുടെ പുത്രന്‍ പ്രദീപ് പണ്ഡിറ്റ്.
ഗിറ്റാര്‍ : ഗസല്‍ വേദിയില്‍ കൃതഹസ്തനായ മഹേന്ദ്രസിംഗിന്റെ പുത്രന്‍ വസീര്‍ ചിന്തു സിംഗ്.
തബല :‍ ആശിസ്സ് ഝാ.

ഗസലിന്റെ ലാക്ഷണികഗുണങ്ങള്‍ സോദാഹരണം സമര്‍ത്ഥിച്ച രാജേന്ദ്ര, അതിര്‍‍ത്തികളും വേലിക്കെട്ടുകളുമില്ലാത്ത ഗസല്‍ കുടുംബങ്ങളെ ഞങ്ങള്‍ ശ്രോതാക്കള്‍‍ക്കായി പരിചയപ്പെടുത്തി. മൂല്യച്യുതികള്‍‍ക്കെതിരേ അദ്ദേഹം രോഷം കൊണ്ടു. അന്യായങ്ങള്‍‍ക്കെതിരേ ശക്തിയുക്തം വാദിച്ചു.

1952 ല്‍ ആദ്യമായി തലത് മഹ് മൂദിനെ കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ മുതല്‍ അദ്ദേഹം തലതിന്റെ ആരാധകനാകുകയായിരുന്നു. (ഗസലിന്റെ അളന്നു കുറിക്കപ്പെട്ട ചുറ്റുവട്ടങ്ങളില്‍ ഒരു പ്രലോഭനത്തിനും വശംവദനാകാതെ അവസാനം വരെ നടന്നു നീങ്ങിയ വൈയാകരണനായിരുന്നു, തലത് മഹ് മൂദ്) തലത്തിന്റെ മരണത്തിനു്‌ എതാനും ദിവസം മുമ്പു്‌ പോലും അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടിരുന്ന കാര്യം രാജേന്ദ്ര പറഞ്ഞു. ഇരുപതു ദിനങ്ങള്‍ ആശുപത്രിയുടെതീവ്രപരിചരണ വിഭാഗത്തില്‍. ഹിന്ദി സിനിമയ്ക്കു വേണ്ടി ജീവിതത്തിന്റെ നല്ല കാലം മാറ്റി വച്ച തലത് മഹ് മൂദിനെ കാണാന്‍ സിനിമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലപ്പത്തു നിന്നു്‌ ആരും വന്നില്ല. വിരലുകളിലെണ്ണാന്‍ ‍പാകത്തിനു്‌ ഏതാനും ഗസല്‍ പ്രേമികള്‍ മാത്രം! പൊടുന്നനെ മരണം. മരണത്തിനു ശേഷം ഹിന്ദി സിനിമാലോകത്തിന്‌ തലത്‌ പതിവുപോലെ 'നികത്താനാവാത്ത വിടവും' 'തീരാനഷ്ട'വുമായി. ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോള്‍ തിരിഞ്ഞുനോക്കപ്പെടാത്ത തലതിന്റെ ഓര്‍മ്മയ്ക്കു മുമ്പില്‍ പിന്നീട്‌ 'ആദരാഞ്‌ജലി'കളുമായി ആഴ്ച്ചയില്‍ മൂന്നും നാലും സംഗീതസദസ്സുകള്‍. രാജേന്ദ്രയുടെ കണ്ണുകള്‍ നിറയുന്നതും, വാക്കുകള്‍ തൊണ്ടയില്‍ കുരുങ്ങുന്നതും ഞങ്ങള്‍ക്കു കാണാമായിരുന്നു. തലതിന്റെ വേര്‍പാട്‌ രാജേന്ദ്രയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു ആത്മാര്‍ത്ഥ സുഹൃത്തിന്റെ അഭാവമായി.
ഇടയ്ക്കു്‌ ഖുലി കുതുബ് ഷായും മിര്‍സാ ഗാലിബും‌ ഞങ്ങളിലേക്കിറങ്ങി വന്നു.

ലഗ് താ നഹീ ഹേ ദില്‍ മേരാ ഉജഡേ ദയാര്‍ മേ
കിസ് കീ ബനീ ഹേ ആലം മേ ലാ പായ് ദാ
കിത് നാ ഹേ ബദ് നസീബ് സഫര്‍ ദഫ്ന്‍ കേ ലിയേ...

ബഹദൂര്‍ ഷാ സഫറിന്റെ ഓര്‍‍മ്മകള്‍ക്ക് രാജേന്ദ്ര ജീവന്‍ നല്‍കുകയായിരുന്നു. കരുത്തനായ ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യസമരയോദ്ധാവിനു അന്ത്യവിശ്രമത്തിനു്‌ രണ്ടു ഗജം ഭൂമി പോലും കൊടുക്കാന്‍ പോലും നമുക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.

കിത് നാ ഹേ ബദ്ന‍സീബ് സഫര്‍ ദഫ്ന്‍ കേലിയേ
ഉന്‍ കേലിയേ ദോ ഗസ് സമീന്‍ ഭി ന മിലി കുവെയാര്‍ കേലിയേ..

വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം അബുദാബിക്കു്‌ വീണു കിട്ടുന്ന ഗസല്‍ സദസ്സ്. പാക്കിസ്ഥാനികളും, ബംഗ്ലദേശികളും, ഭാരതീയരുമടങ്ങുന്ന ശ്രോതാക്കള്‍. രാജേന്ദ്രയും നീനയും അവരുടെ മനസ്സുകള്‍ കവര്‍ന്നെടുക്കുകയായിരുന്നു. വേദിയുടെ ഉയരങ്ങളില്‍ നിന്നു്‌ ശ്രോതാക്കളുടെ ഓര്‍മ്മയുടെ ചെപ്പുകളിലേയ്ക്കു്‌ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളില്ലാതെ അനായാസേന സംഗീതം. ജാതിയും മതവും വിശ്വാസവും വഴി തിരിക്കാത്ത നന്മയുടെ പൂക്കളുമായി പരസ്പരം എതിരേറ്റു നില്‍ക്കുന്ന അയല്‍ക്കാര്‍. അവരില്‍ പലര്‍ക്കും ഒരു ഉണ്മയായി ബാക്കി നില്‍ക്കുന്ന ലാഹോറിലെ ബാല്യം. ഇവിടെ സംഗീതത്തിനു മുമ്പില്‍ ഭാരതീയനും പാക്കിസ്ഥാനിയും ആലിംഗനബദ്ധരാകുന്നു. ഒറ്റയ്ക്കൊറ്റയ്ക്കു് ആര്‍ക്കും ഈ വൈരം വേണ്ട. നാം പിരിഞ്ഞത്‌ ഒരേ കുടുംബത്തില്‍ നിന്നാണെന്നുള്ള ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്രസത്യത്തിനു മുമ്പില്‍ എത്രയോ 'മുശായിര'കളില്‍ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയും പാക്കിസ്ഥാനിയും നമ്രശിരസ്കരായി നിന്നിട്ടുണ്ട്‌, ഇവിടെ.

മേ ആപ് അപ് നീ തലാശ്‌ മേം ഹൂംമേരാ കോയി രഹനുമാ നഹി ഹേ.

ഞാന്‍ എന്നെത്തന്നെ അന്വേഷിക്കുകയാണ്‌, ഒരു വഴികാട്ടി പോലുമില്ലാതെ....രാജേന്ദ്ര പാടുകയായിരുന്നു.

സുദര്‍ശന്‍ ഫക്കീറും, മുംതാസ് റാഷിദും, മുറാദ് ലക്‌ നൗവിയും ‍ചിരാഗ് ജയ് പുരിയും, ജാന്‍ നിസാര്‍ അക് തറും, സഫാര്‍ ഗോരഖ് പുരിയും, ഗോവിന്ദ് പ്രസാദും നിറയുന്ന ജനഹൃദയങ്ങളില്‍ രാജ്യങ്ങളുടെയോ ഭാഷയുടെയോ വിശ്വാസങ്ങളുടെയോ അതിര്‍ വരമ്പുകളില്ലായിരുന്നു. പച്ചയായ മനുഷ്യരുടെ അനുകമ്പയുടെയും അനുമോദനത്തിന്റെയും മാത്രമായ ഭാഷയ്ക്ക്‌ വിശ്വാസസംഹിതകള്‍ തടസ്സമായില്ല.

പഴയകാലത്തെ പ്രോഗ്രെസ്സീവ് റൈറ്റേര്‍സ് മൂവ്മെന്റ്. രാജേന്ദ്ര ഓര്‍മ്മകളിലേക്കു്‌ ഊളിയിട്ടു. സര്‍ദാര്‍ ജാഫ് റിയും, ഡോ. ഇക് ബാലും, ഫൈസ് അഹ് മദ് ഫൈസും, സഹീര്‍ ലുധ് യാന്‍വിയും ജോശ് അലഹബാദിയും കൂടിച്ചേരുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിലേയ്ക്കു്‌. സംഗീതത്തിന്റെ അനന്ത വിസ് മയങ്ങളിലേയ്ക്കു്‌. അതൊരു പഴയ കഥ.
ഇന്നു്‌,

ഈദും, ദീവാളിയും, ഹോളിയുമെല്ലാം പോലീസ് വലയത്തിനുള്ളിലാവുന്നു. നാമമാത്രമായി ആഘോഷങ്ങള്‍ എരിഞ്ഞു തീരുന്നു. ഭൗതികനേട്ടങ്ങള്‍‍ക്കായി നാം വിറളി പിടിച്ചോടുന്നു. ഞാന്‍ - എന്റെ കുടുംബം - എന്റെ ബന്ധുക്കള്‍; അതുമാത്രമായി നമ്മുടെ ചിന്തകള്‍. അങ്ങനെ സുഹൃദ് വലയങ്ങളില്‍ വിള്ളലുകലുണ്ടാവുന്നു.
രാജേന്ദ്ര വീണ്ടും പാടി.

പൈസേ സെ ബിസ്തര്‍ ഖരീദ് സക് തേ .. പര്‍ നീംദ് നഹീമകാന്‍ ഖരീദ് സക് തേ... പര്‍ ഘര്‍ നഹീ.....

(പണം കൊണ്ട് കിടക്ക വാങ്ങാം. പക്ഷേ ഉറക്കം വാങ്ങാന്‍ കഴിയുമൊ?കെട്ടിടങ്ങളുണ്ടാക്കാം... പക്ഷേ വീടോ?)


ഇതു്‌ രാജേന്ദ്രയ്ക്കു്‌ ഗസല്‍ സദസ്സുകളുടെ അമ്പതാം വര്‍ഷം. ഗസലുകളും പഞ്ചാബി സംഗീതവുമായി ഇരുപത്തഞ്ചോളം ആല്‍‍ബങ്ങള്‍. ആദ്യം ആകാശ് വാണിയില്‍. പിന്നെ ടെലിവിഷനില്‍.
എണ്‍‍പത്തഞ്ചില്‍ സാംബിയയിലെ ഒരു ഗസല്‍ വേദി. അതിലെ കേള്‍വിക്കാരനായിരുന്ന കെന്നത്ത് കൗണ്ടയില്‍ നിന്നൊരു ക്ഷണം. മന്ത്രിസഭാംഗങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി ഒരിക്കല്‍ കൂടി പാടാന്‍. അറുപതുകളില്‍ നമ്മുടെ മുറിവേറ്റ പടയാളികള്‍ക്കായി സാന്ത്വനത്തിന്റെ അലൗകിക സംഗീതം. തൊണ്ണൂറ്റേഴില്‍ തിളച്കു മറിഞ്ഞ കാഷ്മീര്‍ താഴ്വരകളില്‍ സമാധാനത്തിന്റെ സംഗീതവുമായി രാജേന്ദ്ര- നീന ദമ്പതികള്‍ കടന്നു ചെന്നു. അതിനിടെ പലപ്പോഴായി റെഡ് ക്രോസ് സൊസൈറ്റിക്കും, വികലാംഗര്‍ക്കും, അന്ധര്‍ക്കുമായി പലയിടങ്ങളില്‍ അവര്‍ പാടി.

ഖീരത് കാ നാം ജുനൂന്‍ കി കിത്താബ് മേ ന ലിഖോ
കിസ്സീ കാ ജുറ്ഉം കിസ്സീ കാ ഹിസാബ് മേ ന ലിഖിയേ
ഔര്‍ കലം ലഹൂം മെ ഡുബോകര്‍ ലിഖ് നാ
മഗര്‍ കലം കൊ ശരാബ് മേ ഡുബോകര്‍ ന ലിഖോ.....

തൂലിക രക്തത്തില്‍ മുക്കി എഴുതിയ വരികളാണിവ. അവയ്ക്കിടയില്‍, തൂലിക മദ്യത്തില്‍ മുക്കി എഴുതാതിരിക്കാന്‍ ഒരോര്‍മ്മിപ്പിക്കലും!

യൂം ദേഖിയേ തോ ആന്ധീ മേ ബസ് ഏക് ശജര്‍ ഗയാലേകിന്‍ ന ജാനേ കിത് നേ പരിന്തോം കാ ഘര്‍ ഗയാ.

(നോക്കൂ, കൊടുംകാറ്റില്‍ ഒരു വൃക്ഷം മാത്രമേ വീണിട്ടുള്ളൂ. പക്ഷേ, ആര്‍ക്കറിയാം എത്ര പക്ഷികളുടെ വീടുകളാണ്‌ നഷ്ടമായതെന്നു്‌ ?)

ഇടയ്ക്കിടെ രാജേന്ദ്ര തമാശകള്‍ പറഞ്ഞു. അതില്‍ വേദനയുടെ മുള്ളുകള്‍ കോര്‍ത്തവയുമുണ്ടായിരുന്നു.
അങ്ങനെ, അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഗാനത്തിലേയ്ക്കു്‌....

ജബ് ആംചല്‍ രാത് കി ലഹരായേം ഓര്‍സാരാ ആലം സോ ജായേ, തും മുഝ്സെ മില്‍ നേ ഷമ്മാ ജലാ കര്‍ താജ് മഹല്‍ മേ ആ ജാനാ.....

ലോകം മുഴുവന്‍ ഉറങ്ങുന്ന രാത്രിയില്‍ നീ എന്നെക്കാണാന്‍ ദീപം കൊളുത്തി താജ് മഹലില്‍ വരൂ!

മേ ഉസീ മോഡ് പേ ബര്‍ സോം സെ ഘടാ ഹൂം, കി ജഹാം ഏക് ആവാസ് യേ ആയീ ഥീ കി ഹം ആത്തേ ഹേ...

വര്‍‍ഷങ്ങളായി ഞാന്‍ കാത്തുനില്‍‍ക്കുന്ന ഈ വഴിത്തിരിവ്. പൊടുന്നനെ, പ്രതീക്ഷകള്‍ക്കു ചിറകുകള്‍ നല്‍‍കിക്കൊണ്ടു്, നിന്റെ വരവിന്റെ സന്ദേശം....

രാത്രിക്കു പ്രായമേറി. എന്നിട്ടും രാജേന്ദ്ര പാടിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. ഒരു മാറ്റൊലിയായി, കൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിത സഖി നീനയും.

നാം മുറിച്ചു തീര്‍ത്ത ഭൂമിയെക്കുറിച്ചു്‌..

ഇനിയും ബാക്കി നില്‍ക്കുന്ന പ്രതീക്ഷയുടെ ആകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചു്‌....

ചിരിക്കുന്ന കണ്ണുകളില്‍ നിന്നുതിരുന്ന കണ്ണീരിനെക്കുറിച്ചു്‌......
നമ്മെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന സുസ്വപ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചു്‌.......

നമുക്കിടയില്‍ മതിലുകള്‍ കെട്ടുന്ന ദുഃസ്വപ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചു്‌.....

നഷ്ടമായ, ഗ്രാമത്തിന്റെ ശീതളച്ഛായകളെക്കുറിച്ചു്....

നഗരങ്ങളുടെ തിരക്കിലേയ്ക്കു ചേക്കേറിയ പ്രവാസനിയോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചു്‌....... ‍

*****

Monday, November 5, 2007

On the sets of 'Akaasha Gopuram'

As for Akaasha Gopuram, the story goes thus: A landed immigrant, Albert Samson undergoes all kinds of hassles, going from pillar to post to make both ends meet. Eventually, he is given a break by Abraham, formerly an expert mason. The cycle of fate begins to change. Doors open wide for Samson, who quickly scales the ladders of success. He becomes a renowned architect in England, his expertise in the construction of towers and high-rise buildings leading to him being called 'Master Builder.'

Then, the cycle changes again. Bad days return and his personal life begins to erode. We have to wait for the film to find out what happens next.

Mohanlal, the superstar, enacts the role of Albert Samson, the character based on Ibsen's Halvard Solness. When I ask him about it, he says he was only too happy to accept the role, as it was better than the 'supernatural' offers he kept getting. I tell him that Amitabh Bachchan recently referred to him as one of India's most talented actors, but he just smiles in response.
Sreenivasan, the comedian king of Malayalam cinema, takes on the role of Dr Issac, another important character. While he would be extremely busy in India, the actor finds time to sit and chat here. He has a pack of jokes, but they are only for those familiar to him.
Shweta Menon plays Alice Samson, while other actors who appear include Bharat Gopi and Manoj K Jayan. Nitya Menon, a new face, plays the heroine Hilda, with Geetu Mohandas acting as Catherine. Santosh Thundiyil -- who wielded the camera for Krrish, Kuch Kuch Hota Hai and Pinjar -- is in charge of cinematography.

K P Kumaran says he is happy he could bring this film in 2006 -- the death centenary of Henrik Ibsen. Mohanlal is also overwhelmed with his role of a smug man living in fear of a younger generation usurping his place. According to him, Albert Samson is manipulative, yet capable of a grand gesture.

Needless to say, the audience awaits.

-Suresh Nellikode in London

Friday, November 2, 2007

അവര്‍ നമ്മെ അകറ്റൂകയാണു്‌, ദൈവങ്ങളില്‍ നിന്നു പോലും!

ദൈവം പോലും നമുക്ക് അന്യനായി. അഹിന്ദുക്കളെ ഗുരുവായൂരില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ദേവന് അഹിതമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്താന്‍ ഒരു ദേവ പ്രശ്നത്തിനായി. എന്താണ് ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനയോഗ്യത? ആരാണ് അത് നിശ്ചയിക്കാന്‍ യോഗ്യര്‍? ഇപ്പോഴത്തെ ഈ ദേവപ്രശ്നത്തിനു പിന്നില്‍ അതിക്രൂരമായൊരു ഗൂഢാലോചനയുണ്ട്. മന്ത്രി സുധാകരന്‍ തുടങ്ങി വച്ച ഒരു ജനകീയ വിവാദത്തിനു തടയിടാന്‍ സാധാരണക്കാരായ വിശ്വാസികളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാനായി സവര്‍ണമേധാവിത്വം സ്വയം ഏറ്റെടുത്ത ചിലര്‍ കാട്ടിക്കൂട്ടിയ കോപ്രായങ്ങളാണവിടെ നമ്മള്‍ കണ്ടതു്‌. ഈ സ്വയംകൃതാധികാരികള്‍ക്കു്‌ ആരാണ്‌ ഈ ഹിന്ദുത്വകോടതിയുടെ പരമാധികാരം കൊടുത്തതു്‌? എല്ലാ ഇന്ത്യക്കാരനേയും 'ഹിന്ദു'വായി കാണാനുള്ള വിശാലമനസ്കതയില്ലാത്തതാണ് നമ്മുടെ പ്രശ്നം. സവര്‍ണ്ണമേധാവിത്വം ജാതിയും മതവും പറഞ്ഞു മാറ്റി നിറുത്തുമ്പോള്‍ സ്വന്തം കൂട്ടായ്മകളിലേയ്ക്കു മടങ്ങാന്‍ അവര്‍ നിര്‍ബ്ബന്ധിതരാവുന്നു. അപ്പോള്‍ അതു ഭാരതവിരുദ്ധമെന്നും പൊതുവായ ചിന്താധാരയ്ക്കെതിരാണെന്നും അവര്‍ വിധിക്കുന്നു. ഈ സ്ഥിതി മാറാതിരിക്കുവോളം നാം വിഘടിത വിഭാഗങ്ങളാകുന്നു.

പക്ഷേ, ഇവിടെ ജാതി നമ്മുടെ തിരഞ്ഞെടുക്കലല്ലാത്തിടത്തോളം കാലം ആരാണു നമുക്കീ, മറ്റുള്ളവരെ മാറ്റി നിറുത്താനുള്ള അധികാരം തന്നത്‌? ജന്മം കൊണ്ടു്‌ നാം ഓരോ ജാതിയിലാവുന്നതെങ്ങനെ ശിക്ഷ‍യാകും? അപ്പോള്‍ ഏതു ജാതിയില്‍ ജന്മം കൊണ്ടവനാണു്‌ മികച്ചതെന്നു്‌ ആര്‍ക്കാണു തീരുമാനിക്കാന്‍ അധികാരം? ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഭരിക്കാന്‍ ആര്‍ക്കാണു്‌ അധികാരം?

മനസ്സിന്റെ സ്വാസ്ഥ്യം തേടിയുള്ള പ്രാര്‍ഥനകള്‍‍ക്കൊരിടം മാത്രമാണു്‌ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍. അത് ഭഗവാന്‍ മഹാരാജാവായി വാഴുന്ന ഒരു കൊട്ടാരമല്ല. കിങ്കരന്മാരെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു മുഖം കാണിക്കാന്‍ ഭാഗ്യം ലഭിക്കേണ്ട ഒരു സ്ഥലവുമല്ല. ‍

ഭഗവാന്റെ മനസ്സറിയാന്‍ ഒരുകൂട്ടം വേദജ്ഞാനികള്‍ക്ക് എന്താണു യോഗ്യത? ആര്‍ഷഭാരത സംസ്കാരമെന്നു നാം അഭിമാനിക്കുന്നതിന്റെ കാതല്‍ വിശാലമനസ്കതയും ഉള്‍ക്കൊള്ളലുകളുമാണ്‌‍. അതിന്‌ അതിര്‍വ‍രമ്പുകളൊന്നുമില്ല. ഉണ്ടാവാന്‍ പാടില്ല! വിദേശശക്തികള്‍ പുരാതനകാലത്തു്‌ ഭാരതത്തില്‍ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചതു്‌ നമ്മുടെ ആതിഥേയതാല്പര്യങ്ങളിന്മേലായിരുന്നില്ല. കയ്യൂക്കിന്റേയും പിടിച്ചടക്കലുകളിന്റേയും മാത്രം കഥയാണത്‌. തികച്ചും ദുര്‍ബ്ബലമായിരുന്ന, വിരുദ്ധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ വിയോജിപ്പുകളിന്മേലുള്ള, വിദേശികളുടെ മനശ്ശാസ്ത്രം അതു മാത്രമായിരുന്നു. വിഘടിപ്പിച്ചു കീഴടക്കുക, ഭരിക്കുക എന്നൊക്കെ പിന്നീടറിയപ്പെട്ട അതേ മനശ്ശാസ്ത്രം. അവിടെ നാം ആര്‍ഷഭാരതസംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വീകരണമഹത്വത്തിന്റെ കഥകള്‍ നിരത്തുന്നതു്‌, കീഴടങ്ങലിന്റെ ഉരുണ്ടു കളിയാണു്‌.

ഇപ്പോഴത്തെ ഈ ഗുരുവായൂര്‍ ദേവപ്രശ്നം ദൈവത്തിന്റെ സംസാരശേഷിയില്ലായ്മയ്ക്കു പിന്നില്‍ നിന്നു്‌ ഒരുകൂട്ടം അധികാരപ്രമത്തരുടെ ഡബ്ബിങ്ങുകളാണ്‌. ദൈവത്തിന്റെ കൈയിലും കാലിലും ചരടുകള്‍‍ കെട്ടിക്കളിക്കുന്ന ശബ്ദപ്രമാണങ്ങളുടെ ഒരു പാവകളി.

മന്ത്രി സുധാകരന്‍ ധീരനാണു്‌. പലരും തുറന്നു പറയാന്‍ മടിച്ചതു് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അങ്ങനെ വന്നപ്പോള്‍‍ നില്‍ക്കക്കള്ളിയില്ലാതായ അമ്പലംവിഴുങ്ങികളുടെ അസ്വസ്ഥതകളാണു്‌ ഇപ്പോള്‍ ഈ ദേവപ്രശ്നത്തിനു ഹേതു. അഹിന്ദുക്കളെ ക്ഷേത്രത്തില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ദേവനു്‌ അഹിതമുണ്ടെന്നു്‌ കര്‍ട്ടനു പിന്നില്‍ നിന്നു ദൈവത്തിന്റെ വായിലൂടെ പറഞ്ഞാല്‍ അതു്‌ പാവം സാധാരണന്‍ അങ്ങനെ തന്നെ വെട്ടി വിഴുങ്ങിക്കോളും എന്ന ചിന്തയുടെ പാരമ്യം. എനിക്കേറ്റവും അദ്ഭുതം തോന്നിയതു് അക്കൂട്ടത്തില്‍ പറവൂര്‍ ശ്രീധരന്‍ തന്ത്രി എങ്ങനെ ഭാഗഭാക്കായി എന്നാണു്‌?ജാതിക്കും മതത്തിനും ഉച്ചനീചത്വത്തിനുമെതിരായി നിലകൊണ്ട ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ആദര്‍ശങ്ങള്‍‍ക്കു് പരിപാവനമായ മാനം നല്‍കാന്‍ ബാദ്ധ്യസ്ഥനായിരുന്ന അദ്ദേഹവും ആ ഒഴുക്കില്‍പ്പെട്ടു. ഭഗവദ് ഗീതയുപദേശിച്ച ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ചിന്തകളെ കടകവിരുദ്ധമായി ഹൈജാക്ക്‌ ചെയ്യാന്‍ കഴിഞ്ഞ ഇക്കൂട്ടരുടെ ധൈര്യം അവര്‍ണ്ണനീയം തന്നെ!

ഈ വിഷയത്തില്‍ വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശന്‍ നയം പ്രഖ്യാപിക്കണം. ശ്രീനാരായണധര്‍‍മ്മ പരിപാലനത്തിന്റെ മുന്‍നിര നയിക്കേണ്ട പ്രസ്ഥാനം ഇതിനെതിരേ ശബ്ദമുയര്‍ത്തണം. സ്ഥാപിതതാല്‍പര്യങ്ങളുടെ കൂട്ടിലിട്ട ഇത്തരം ദൈവങ്ങള്‍ക്കു്‌ നാം കാഴ്ച്ചക്കുലകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കില്ലെന്നു്‌ സധൈര്യം പ്രഖ്യാപിക്കാന്‍ വെള്ളാപ്പള്ളിയെപ്പോലുള്ള സമുദായനേതാക്കള്‍ തയ്യാറാവണം.

അധസ്ഥിതമായിക്കിടന്ന നായര്‍ സമുദായത്തിന്റെ ഉന്നമനം മാത്രമായിരുന്നു മന്നത്തു പദ്മനാഭന്‍ നയിച്ച എന്‍ എസ്സ് എസ്സിന്റെ മിഷന്‍ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ്. ‍ സമുദായത്തിലെ അനാചാരങ്ങള്‍ക്കും വ്യവസ്ഥാപിതമായ വ്യയനങ്ങള്‍ക്കുമെതിരേ മറുമരുന്നുകള്‍‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു കൊണ്ടായിരുന്നു എന്‍ എസ്സ് എസ്സിന്റെ ഉദ്ഭവം. അനിയന്ത്രിതമായ ധൂര്‍ത്തുകള്‍ക്കെതിരേയായിരുന്നു ആ ശബ്ദം. അതു്‌ മറ്റു സമുദായങ്ങളോടുള്ള സഹവര്‍ത്തിത്വത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതവുമായിരുന്നു. സ്വയം നന്നവാനും മറ്റുള്ളവരെ നന്നാക്കാനുമായിരുന്നു ആ ഉദ്ബോധനങ്ങള്‍. അതിനാല്‍ പി കെ നാരായണപ്പണിക്കരും ഈ അനീതിക്കെതിരേ പൊരുതാന്‍ മുന്നിട്ടിറങ്ങണം.

ജനസംഖ്യയില്‍ അഞ്ചോ പത്തോ ശതമാനം അവകാശപ്പെടാനുള്ള ബ്രാഹ്മണരില്‍ ഭൂരിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണോ ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്‌? ഈ എം എസ് ജ്വലിപ്പിച്ച മാറ്റത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണസമുദായത്തിലെ സമാനചിന്താഗതിക്കാരും ഇതിനെ എതിര്‍ക്കണം. തോട്ടത്തില്‍ രവീന്ദ്രനു്‌ മാനവികസമാനതകളുടെ വെളിപാടുകളുണ്ടാവണം. മന്ത്രി സുധാകരന്‍ ധീരനായി ഇത്തരം കാര്യങ്ങളില്‍ മുമ്പോട്ടു വരണം. പലരും അദ്ദേഹത്തെ ചീത്ത വിളിച്ചെങ്കിലും ആ അണ്ണാറക്കണ്ണനും തന്നാലായത്‌ ചെയ്തതാണു്‌ ഈ പരിണാമത്തിന്റെ വേരുകള്‍ ഉറപ്പിച്ചതു്. അനീതിക്കെതിരേ സധൈര്യം പൊരുതിയ മാര്‍ക്സിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടി ഇക്കാര്യത്തില്‍ മന്ത്രിയെ മുമ്പില്‍ നടത്തണം. ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവിതവീക്ഷണങ്ങളില്‍ നിന്നു വേരെടുത്ത കോണ്‍‍ഗ്രസ്സുകാര്‍ ഇതിന്റെ കൂടെ വരണം. ‍

നമുക്കു്‌, നമ്മളെ കാണാന്‍ അനുവദിക്കാത്ത ദൈവങ്ങളേയും അവരുടെ കൈകാലുകളില്‍ ചരടു കെട്ടി കളിക്കുന്ന, അവരുടെ വായില്‍ സംഭാഷണങ്ങള്‍ കുത്തിത്തിരുകുന്ന പാവകളിക്കാരെയും ധിക്കരിക്കാനുള്ള മാനസികമായ തയ്യാറെടുപ്പുകള്‍ക്കു് ശക്തി പകരണം. ഗുരുവായൂര്‍ക്ഷേത്രം വക ഗോശാലകളിലെ മൃഗങ്ങളുടെ ദയനീയസ്ഥിതി ചാനലുകള്‍ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നതിനും എത്രയോ ശേഷമാണു്‌ ഇപ്പോള്‍ ദേവപ്രശ്നത്തില്‍ അവതരിച്ചത്.

ഒരു കുട്ടി മൂത്രമൊഴിച്ചാല്‍ അശുദ്ധമാകുന്ന മതിലകങ്ങള്‍ നമുക്കു വേണമോ എന്നു നാം തീരുമാനിക്കുക. നിറവും ജാതിയും മതവും പണവും പ്രശസ്തിയും നോക്കി നമ്മെ അനുഗ്രഹിപ്പിക്കുന്ന ദൈവങ്ങള്‍‍ക്കു പിന്നിലെ സംഘടിത ശക്തിയെ നാം തിരിച്ചറിയുക. ജാതിവ്യവസ്ഥകളുടെ തിക്തത പേറുന്ന ഉത്തരേന്ത്യന്‍ നിരക്ഷരതകളില്‍പ്പോലും ഏതു ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ആര്‍ക്കും കടന്നു ചെല്ലാം. പൂജാരികളെ തൊട്ടാല്‍പ്പോലും അവിടം അശുദ്ധമാകാറില്ല.‍

നമ്മുടെ നന്മകളാണു്‌ ദൈവത്തിന്റെ നടവഴികള്‍. നമ്മുടെ മുമ്പിലുള്ള കണ്ണാടി പ്രതിഷ്ഠകളാണു്‌ നമ്മെ ഉള്ളിലേക്കു നോക്കാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതു്. എന്റെ സ്വാസ്ഥ്യങ്ങളെ ശക്തമാക്കാന്‍ ഞാന്‍ പ്രാര്‍ഥിക്കാറുണ്ട്‌. അത് പലപ്പോഴും നിശ്ശബ്ദിതമായ, ഒറ്റപ്പെട്ട ഏതെങ്കിലുമൊരു ഗ്രാമക്ഷേത്രത്തിലെ, മഴയും വെയിലുമേറ്റു ജീവിക്കുന്ന പ്രൊലിറ്റേറിയന്‍ ദൈവങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പിലാണു്‌. ‍അവിടെയാകുമ്പോ‍ള്‍ ഞാന്‍ സമയബന്ധിതനല്ല. എത്രനേരം വെണമെങ്കിലും നമ്മുടെ നേതാക്കന്മാരുടെ മനസ്സു മാറാനായി അവിടെ പ്രാര്‍ത്‍ഥിച്ചു നില്‍ക്കാം. എന്റെ ചലനസ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, എന്റെ സാമ്പത്തികവ്യാപ്തിയെ അളന്നുനോക്കുന്ന ദൈവങ്ങളെ കാണാന്‍ പോകാത്തതില്‍, മതില്‍ക്കെട്ടിനു പുറത്തു നിന്നു്‌ ക്ഷമ ചോദിക്കാറുണ്ട്. ഒരു പക്ഷേ കുറച്ചു കൂടിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ അവിടങ്ങളില്‍ തൊഴാന്‍ പോലും വിശാലഹിന്ദു നേതൃത്വങ്ങളോട് അനുമതി തേടേണ്ടി വന്നേക്കാം.

നാം പ്രബുദ്ധരാണു്‌. വിദ്യാസമ്പന്നരാണു്‌. അനാവശ്യ വിവാദങ്ങളിലും പരദൂഷണങ്ങളിലും പെട്ട് നാം നമ്മുടെ സമയം പാഴാക്കുകയാണു്‌. ആരൊക്കെയോ അത് വ്യവസായമായി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. അതു്‌ തിരിച്ചറിയാനുള്ള മഹാപഥങ്ങളിലൂടെ ആരാണു്‌ നമ്മെ നയിക്കുക?

Wednesday, October 31, 2007

കുമാരേട്ടന്റെ ഹമീദ്‌ മാഷ്

വിവാദങ്ങളില്ലാതെ, ബഹളങ്ങളില്ലാതെ, ജീവിതോദ്ദേശ്യത്തിന്റെ സാര്‍‌‌ത്ഥകത തിരിച്ചറിഞ്ഞു്‌, സ്വയം ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തി അരങ്ങൊഴിഞ്ഞ ആളായിരുന്നു, കുമാരേട്ടന്റെ ഹമീദ്‌ മാഷ്‌. ശബ്ദമുഖരിതമായ ഇപ്പോഴത്തെ ജീവിതശൈലികളില്‍ നാം പലപ്പോഴും കണ്ടെത്താതെ മാറിപ്പോകുന്ന പ്രതിഭാസങ്ങള്‍. മൂന്നു നാലു തവണ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു സംസാരിക്കാന്‍ എനിക്കു ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുന്നത്തൂര്‍കോട്ടയുടെ ഒന്നാം നിലയില്‍ ചന്തുമേനോന്റെ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്കു പിന്നില്‍. വൈക്കത്ത് ബഷീറിന്റെ 'പ്രേമലേഖനത്തി'നു പിന്നില്‍. നിളാതീരത്ത് 'സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരു'ടെയും പിന്നില്‍. കലാഭവന്‍ തീയേറ്ററില്‍ 'തോറ്റ'ത്തിന്റെ ആദ്യപ്രദര്‍ശനത്തില്‍......

തുളുമ്പാത്ത നിറകുടം. അത് അദ്ദേഹത്തിനു ആരെയും ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടിയിരുന്നുമില്ല.
അന്യം നിന്നു പോകുന്ന ഈ സന്മനസ്സുകള്‍ നമ്മുടെ സൗഹൃദവലയങ്ങളില്‍ നിന്നു ചോര്‍ന്നു പോകുകയാണിന്നു്‌. കാരണം, വാക്കുകളേയും പ്രവൃത്തികളേയും അമൂല്യങ്ങളാക്കുന്ന ഈ വ്യക്തിത്വങ്ങള്‍ അസാധാരണങ്ങളും അത്യപൂര്‍‌വ്വങ്ങളുമാകുന്നു.

ശ്രീ കെ പി കുമാരന്റെ സൗഹൃദനഷ്ടത്തിന്റെ വേദനകള്‍ ഞങ്ങളും പങ്കിടുകയാണ്‌.‌

Wednesday, October 17, 2007

Untitled...

When I'm torn asunder, how do I concentrate on writing?

Sometimes I feel like going to office on off-days even, thanks to the calls continued intermittently throughout the day. Off-days go restless creating an unremitting hostility towards every cat and dog coming around. Or into some promising hideouts, which are known to a very few.

Suja, Chandu and Nandu are certainly missing me. But, then I have relief that Chandu takes care of them and acts his age. He makes Nandu iron his clothes, clean the car and washroom, shovelling ice etc., on rewards which seldom materialise as per the latter. He adds: He makes me slog like a donkey and gets all his works done on false promises. When I revolt, he fixes me up on something or the other I had done earlier which has 'far reaching consequences', on which I could be caught any time by Mom. I've no other way out, but to surrender. When I come back tired I could see a Tom Cat resting on his armchair like a feudal lord, crossing his legs!

That's the way the cookie crumbles at 1494, Paddington Court, Headen Drive, Burlington

Thursday, October 11, 2007

ഡോ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കര്‍ - ഒരോര്‍മ്മക്കുറിപ്പു്‌


എഴുപതുകളുടെമദ്ധ്യം. ജനുവരി. ചരല്‍‍ക്കുന്നിലെ 'സര്‍ഗ്ഗസംവാദ'ത്തിലാണു്‌‍‌ ശ്രീ അയ്യപ്പപ്പണിക്കരെ ആദ്യമായി കാണുന്നത്‌. മലയാളകവിതയുടെ ശക്തിചൈതന്യങ്ങളെ തൊട്ടനുഭവിപ്പിച്ച, അറിവിലും ആകാരത്തിലും അന്തരം പുലര്‍‌‍ത്തിയ ആ രൂപത്തെ ആദ്യമായി കണ്ടറിഞ്ഞ അത്ഭുതങ്ങളിലായിരുന്നു, ഞാന്‍. കൂടെ മറ്റു പലരോടൊപ്പം ശ്രീ എം.ഗംഗാധരനും.(അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിഞ്ഞ ലക്കം കലാകൗമുദി കുറിപ്പാണ് എന്റെ പഴയ ഓര്‍മ്മകളെ പെറുക്കിക്കൂട്ടിയത്‌. 'മധുവനം, പരപ്പനങ്ങാടി' എന്ന വിലാസം എനിക്കെഴുതിത്തന്നതിപ്പോഴും ഓര്‍ക്കുന്നു)‍
കവിതയുടെ പേരില്‍ ഞങ്ങള്‍ വിഴുങ്ങിക്കൂട്ടിയ മിഥ്യാബോധങ്ങളിലേക്കു്‌ തിരിച്ചറിവിന്റെ പ്രകാശം കടത്തിവിടാന്‍, താളബോധങ്ങളുടെ സര്‍ഗ്ഗസംഗീതം പെയ്യിച്ചു കൊണ്ട്, ഉടുപ്പിനു മീതേ മുണ്ടുടുത്ത്‌ അയ്യപ്പപ്പണിക്കരെന്ന അത്ഭുതം. ആ ദിവസങ്ങളില്‍ ഞങ്ങളെയെല്ലാം അദ്ദേഹം കവിതയുടെ‍ കാണാക്കയങ്ങളില്‍ നീന്തല്‍ പഠിപ്പിച്ചു.
വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം അബുദാബിയിലെ ആശാന്‍ സ്മാരക കൂട്ടായ്മയിലേക്കു്‌ ക്ഷണിക്കുമ്പോള്‍ പതിവു നിഷേധം.
" ഞാനില്ല"
പിന്നെ, ശ്രീ എന്‍ ആര്‍ എസ് ബാബുവിനെക്കൊണ്ടു്‌ തീവ്ര ശുപാര്‍ശ. ബാബുസാറിന്റെ സ്നേഹനിര്‍‍ഭരമായ ഉറപ്പിനുമുമ്പില്‍ അദ്ദേഹം കീഴടങ്ങി. അങ്ങനെ മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ ഒരു അബുദാബി യാത്ര. യാത്രയ്‌ക്കു മുമ്പ് എന്നെ ഫോണില്‍ വിളിച്ചു സത്യം ചെയ്യിച്ചു.
"നാലേ നാലു ദിനം. എന്നെ തിരിച്ചെത്തിച്ചേക്കണം."
കേരള സോഷ്യല്‍ സെന്ററിന്റേയും അബുദാബി മലയാളി സമാജത്തിന്റേയും വേദികളില്‍ തിങ്ങി നിന്ന ശ്രോതാക്കളുടെ നാഴികകള്‍ക്കു്‌ ശ്രീ അയ്യപ്പപ്പണിക്കര്‍ നിമിഷവേഗം നല്‍കി. അവര്‍ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
"ഇതാണോ ഞങ്ങള്‍ വായിക്കാതെയും കേള്‍ക്കാതെയും മാറ്റി നിറുത്തിയ അയ്യപ്പപ്പണിക്കര്‍?" ‍
ചന്ദ്രേട്ടന്റെ (കെ എസ് സി നായര്‍) വീട്ടിലെ താമസത്തിനിടയില്‍ സാംബാറും അവിയലും കൂട്ടിയുണ്ണാന്‍ പണിക്കരേട്ടന്‍ അമ്പലം രവിയോടൊപ്പം ഇടയ്ക്കൂ്‌ വീട്ടില്‍ വരുമ്പോള്‍ ഞങ്ങളുടെ നാലു വയസ്സുകാരന്‍ ചന്തുവിനെ ഒരു കവിത പഠിപ്പിച്ചു.
ഹൗ മെനി ചന്തൂസ് ?വണ്‍ ചന്തു, റ്റു ചന്തു, ത്രീ ചന്തു, ഫോര്‍ ചന്തു.
പിന്നെയും വര്‍‍ഷങ്ങള്‍.
എന്റെ നാലു വയസ്സുകാരനു്‌ എട്ടായി. ഒരുദിവസം കൊച്ചി വിമാനത്താവളത്തില്‍ ഇറങ്ങുമ്പോള്‍ ചന്തു ഓടി വന്നു പറഞ്ഞു.
"അച്ഛാ പണിക്കരമ്മാമ"
എന്നിട്ടു്‌ അവന്‍ ഞങ്ങളെ കാത്തു നില്‍ക്കാതെ, പിന്നിലൂടെ പതുങ്ങിച്ചെന്നു്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെവിയില്‍ ചോദിച്ചൂ.
"ഹൗ മെനി ചന്തൂസ്?"
തിരിഞ്ഞെണീറ്റു്‌ അദ്ദേഹം അവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചുയര്‍‍ത്തി.
എന്നിട്ടു്‌ രണ്ടാളും കൂടി പാടി.."വണ്‍ ചന്തു, റ്റു ചന്തു, ത്രീ ചന്തു, ഫോര്‍ ചന്തു....."

Wednesday, October 10, 2007

വിജയന്‍ മാഷിന്റെ വിസംഗതികള്‍

വീരചരമമായിരുന്നു വിജയന്‍ മാഷിന്റേത്. പോരാടിക്കൊണ്ട് പടക്കളത്തില്‍ തന്നെ മരണം. അതും അവസാന വിജയത്തിന്റെ വിശദീകരണത്തിനായി വിളിച്ചു ചേര്‍ത്ത പത്രസമ്മേളനത്തില്‍ വച്ചു തന്നെ.
മരണകാരണങ്ങളെപ്പറ്റി സുകുമാര്‍ അഴീക്കോട് പറഞ്ഞതിനെ ഒരു ആപ്തമിത്രത്തിന്റെ ആപേക്ഷികമായ ആകുലതകളായി കണക്കാക്കി നമുക്കു തള്ളാം. അതു കേട്ടിട്ടും പ്രൊഫ. സുധീഷ്‌ ആദ്യദിവസം മൗനം ഭജിച്ചതു്‌ എനിക്കിഷ്ടമായി. പക്ഷേ രണ്ടാം ദിനം 'പാഠം' പോലൊരു മാസികയുടെ തിരുത്തല്‍ ദൗത്യം മറന്നുകൊണ്ടു്‌, എല്ലാ ഊഹങ്ങളേയും തെറ്റിച്ചുകൊണ്ടു്‌ അദ്ദേഹം നമ്മെ ഞെട്ടിച്ചുകളഞ്ഞു. അതു 'പാഠ'ത്തിന്റെ ആത്യന്തികലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പോലും വഴി തെറ്റിച്ചു. അതിനോടു്‌ അഴീക്കോടു്‌ മാഷ് സംയമനം പാലിച്ചു. ആത്മസംയമനത്തിന്റെ ഉദാത്തമായ ഉദാഹരണം. ആളിക്കത്തേണ്ടിയിരുന്ന ഒരു കാട്ടുതീയാണു്‌ മാഷ് അതു വഴി അണച്ചു കളഞ്ഞത്. എന്തൊക്കെയായാലും നന്മ മാത്രം കാംക്ഷിക്കുന്ന ഒരു വിമര്‍ശകനും ഗുരുശ്രേഷ്ഠനുമാണു്‌ അഴീക്കോട്. നിലവിട്ടു പെരുമാറാതിരുന്ന അദ്ദേഹം അറിവിന്റേയും തറവാടിത്തത്തിന്റേയും ഔന്നത്യം പ്രകടമാക്കി.

Wednesday, June 13, 2007

"Whenever you go back to your hometown, it's not the place you go, but to your evergrown childhood."

Thursday, May 24, 2007


ഞങ്ങള്‍ മൂവര്‍



- ചാരുദത്തന്‍


അവന്‍


പാസ്പോര്‍ട്ടൂ്‌ വാങ്ങി പണം

പലിശയ്ക്കു്‌ കൊടുക്കുന്നവന്‍
‍സമാദരണീയന്‍.
അവന്‍,
നമ്മുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരിമിതികള്‍‍ക്കു‍ പ്രാണന്‍ കൊടുത്തവന്‍
അവനെക്കുറിച്ചെഴുതേണ്ടെന്നു വച്ചു.

ഇവന്‍

ഇവന്‍ എന്റെ അന്നദാതാവ്‌
അതിനാല്‍
‍ഇവന്റെ കൂടെ മാറി മാറി വരുന്നപെണ്ണുങ്ങളെക്കുറിച്ചും
ഇവനെക്കുറിച്ചുംഞാനെഴുതേണ്ടെന്നു വച്ചു.


ഞാന്‍

അവനും ഇവനും
എന്റെ ഇടവും വലവും കാത്തു.
അവരുടെ മദ്ധ്യേ
ക്രൂശിതനാവുന്നതിലെ തമാശയോര്‍ത്ത്‌ ഞാന്‍ ഇറങ്ങി നടന്നു.‍


************************

Wednesday, May 23, 2007

Don't let someone become a priority in your life,
When you're just an option in their life!

(Relationships work best when they're balanced!)

എന്നും കുഞ്ഞായിരുന്ന അബ്ദുള്ള

തെങ്ങോലത്തലപ്പുകള്‍ തൊട്ടുനിൽക്കുന്ന  ഒരു തടിക്കൊട്ടാരമാണ്‌ മധുവേട്ടന്‍റെ  ശംഖുമുഖത്തെ വീട്. മുമ്പിലൊരു കൊച്ചുവഴി. വഴി അതിരിടുന്നത് വിമാനത്...

നഗരഘോഷകൻ